อาหารเพื่อสุขภาวะ  (Healthy Food & Nutrition)  

อาหารที่มีคุณลักษณะทางกายภาพและส่วนประกอบทีมีคุณค่าทางโภชนาการ และมีความปลอดภัย ไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและเป็นอาหารที่่ผ่าน  กระบวนการผลิตที่่คำนึงถึงการหมุนเวียนของทรัพยากรให้เกิดความสมดุุลทางธรรมชาติและรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ

ระบบอาหารที่ยั่งยืน (sustainable food system)

ระบบอาหารที่่ให้ความมั่นคงด้านอาหารและโภชนาการแก่ทุกคนในมิติด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารและโภชนาการ สำหรับคนรุ่นต่อไปซึ่งจะไม่ลดลง หมายความว่า มีความยั่งยืนทางเศรษฐกิจ มีประโยชน์ในวงกว้างสำหรับสังคมและมีผลกระทบเชิงบวกหรือเป็นกลางต่อสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ

ปัจจัยแวดล้อมด้านอาหารสุขภาวะ (food environment)

คุณลักษณะทางด้านกายภาพเศรษฐกิจ นโยบาย สังคมวัฒนธรรมการสร้างโอกาสและเงื่อนไข ที่่มีผลต่อการเลือกบริโภคอาหารและเครื่องดื่มของประชาชน

ความปลอดภัยของอาหาร

การจัดการให้อาหารและสินค้าเกษตรที่นำมาเป็นอาหารบริโภคสำหรับมนุษย์มีความปลอดภัย โดยไม่มีลักษณะเป็นอาหารไม่บริสุทธิ์ตามกฎหมายว่าด้วยอาหารและตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งอาหารที่มีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้ด้วย 1)  อาหารที่มีจุลินทรีย์ก่อโรคหรือสิ่งที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพเจือปนอยู่  2)   อาหารที่มีสารหรือวัตถุเคมีเจือปนอยู่ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องในปริมาณที่อาจก่อให้เกิดอันตรายหรือสามารถสะสมในร่างกายที่ก่อให้เกิดโรคหรือผลกระทบต่อสุขภาพ  3)  อาหารที่ได้ผลิต ปรุง ประกอบ บรรจุ ขนส่ง หรือมีการเก็บรักษาไว้โดยไม่ถูกสุขลักษณะ   4)  อาหารที่ผลิตจากสัตว์ หรือผลผลิตจากสัตว์ที่เป็นโรคอาจติดต่อถึงคนได้   5)  อาหารที่ผลิต ปรุง ประกอบจากสัตว์และพืช หรือผลผลิตจากสัตว์และพืชที่มีสารเคมีอันตราย เภสัชเคมีภัณฑ์หรือยาปฏิชีวนะตกค้างในปริมาณที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ  6) อาหารที่มีภาชนะบรรจุประกอบด้วยวัตถุที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ

ความมั่นคงทางอาหาร  (food security)

การเข้าถึงอาหารที่มีอย่างเพียงพอสำหรับการบริโภคของประชาชนในประเทศ อาหารมีความปลอดภัยและมีคุณค่าทางโภชนาการเหมาะสมตามความต้องการตามวัยเพื่อการมีสุุขภาวะที่ดี รวมทั้งการมีระบบการผลิตที่่เกื้อหนุน รักษาความสมดุุลของระบบนิเวศวิทยาและความคงอยู่ของฐานทรัพยากรอาหารทางธรรมชาติของประเทศ ทั้งในภาวะปกติหรือเกิดภัยพิบัติ สาธารณภัยหรือการก่อการร้าย อันเกี่ยวเนื่องจากอาหาร  ความมั่นคงทางอาหารจะต้องมีองค์ประกอบสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ การมีอาหารเพียงพอ (Food Availability) การเข้าถึงอาหาร (Food Access) การใช้ประโยชน์จากอาหาร (Food Utilization) และการมีเสถียรภาพด้านอาหาร (Food Stability)

พลเมืองอาหาร (food citizenship)

คนหรือผู้คนที่่ตระหนักถึงศักยภาพสิทธิบทบาทหน้าที่่ในการเข้าถึง และบริโภคอาหารที่่มีสุขภาวะ โดยสร้างการเปลี่ยนแปลงทั้งต่อตนองและสังคม

ชุมชนอาหาร (food community)

พื้นที่่ความสัมพันธ์ของผู้คนที่่มีความตระหนักและนำสู่การร่วมสร้างอาหารที่่ดี ทำให้เกิดการเข้าถึงอาหารที่่หลากหลายปลอดภัย ทั่วถึง เป็นธรรมอาทิ การพัฒนาโรงเรียนอาหารสุขภาวะ โรงพยาบาลอำเภอสีเขียว ตลาดสีเขียวชุมชน การร่วมผลักดันอุตสาหกรรมอาหารให้มีทางเลือกเพื่อสุขภาพที่่มากขึ้นในราคาที่่เหมาะสมเป็นธรรม เป็นต้น

เศรษฐกิจอาหาร (food economy)

รููปแบบการประกอบการอาหารที่่ดีต่อสุขภาพโดยมุ่งใช้ทรัพยากรอย่างบูรณาการขององค์กรต่าง ๆ ในพื้นที่่ โดยควรได้รับการหนุนเสริมจากมาตรการหรือนโยบายของท้องถิ่นและภาครัฐ (incentive structure)

ความรอบรู้ด้านอาหาร (food literacy)

ความคิดอ่านเกี่ยวกับอาหารในทุกมิติ ทั้งความรู้้จากผู้เชี่ยวชาญในเรื่องความมั่นคงอาหาร อาหารปลอดภัย โภชนาการ รวมทั้งความรู้จากภูมิปัญญาพื้นบ้านที่่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอาหารที่ดีต่อสุขภาพตั้งแต่การเลือก การเตรียมการปรุง การกิน มีการเข้าถึงข้อมูลที่่ช่วยในการคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ ลงมือปฏิบัติ บอกต่อ ขยายผล

กลุ่มเปราะบาง

คนที่่มีปัญหาด้านสุขภาพหรือมีปัญหาในการเข้าถึงบริการในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ อาทิ คนพิการ ผู้ต้องขัง ผู้สูงอายุุที่่มีภาวะพึ่งพิง พระสงฆ์และผู้ด้อยโอกาสทางสังคมเศรษฐกิจหรือด้านอื่นๆ

อาหารเพื่อสุขภาวะ  (Healthy Food & Nutrition)  

อาหารที่มีคุณลักษณะทางกายภาพและส่วนประกอบทีมีคุณค่าทางโภชนาการ และมีความปลอดภัย ไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและเป็นอาหารที่่ผ่าน  กระบวนการผลิตที่่คำนึงถึงการหมุนเวียนของทรัพยากรให้เกิดความสมดุุลทางธรรมชาติและรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ

ระบบอาหารที่ยั่งยืน (sustainable food system)

ระบบอาหารที่่ให้ความมั่นคงด้านอาหารและโภชนาการแก่ทุกคนในมิติด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารและโภชนาการ สำหรับคนรุ่นต่อไปซึ่งจะไม่ลดลง หมายความว่า มีความยั่งยืนทางเศรษฐกิจ มีประโยชน์ในวงกว้างสำหรับสังคมและมีผลกระทบเชิงบวกหรือเป็นกลางต่อสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ

ปัจจัยแวดล้อมด้านอาหารสุขภาวะ (food environment)

คุณลักษณะทางด้านกายภาพเศรษฐกิจ นโยบาย สังคมวัฒนธรรมการสร้างโอกาสและเงื่อนไข ที่่มีผลต่อการเลือกบริโภคอาหารและเครื่องดื่มของประชาชน

ความปลอดภัยของอาหาร

การจัดการให้อาหารและสินค้าเกษตรที่นำมาเป็นอาหารบริโภคสำหรับมนุษย์มีความปลอดภัย โดยไม่มีลักษณะเป็นอาหารไม่บริสุทธิ์ตามกฎหมายว่าด้วยอาหารและตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งอาหารที่มีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้ด้วย 1)  อาหารที่มีจุลินทรีย์ก่อโรคหรือสิ่งที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพเจือปนอยู่  2)   อาหารที่มีสารหรือวัตถุเคมีเจือปนอยู่ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องในปริมาณที่อาจก่อให้เกิดอันตรายหรือสามารถสะสมในร่างกายที่ก่อให้เกิดโรคหรือผลกระทบต่อสุขภาพ  3)  อาหารที่ได้ผลิต ปรุง ประกอบ บรรจุ ขนส่ง หรือมีการเก็บรักษาไว้โดยไม่ถูกสุขลักษณะ   4)  อาหารที่ผลิตจากสัตว์ หรือผลผลิตจากสัตว์ที่เป็นโรคอาจติดต่อถึงคนได้   5)  อาหารที่ผลิต ปรุง ประกอบจากสัตว์และพืช หรือผลผลิตจากสัตว์และพืชที่มีสารเคมีอันตราย เภสัชเคมีภัณฑ์หรือยาปฏิชีวนะตกค้างในปริมาณที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ  6) อาหารที่มีภาชนะบรรจุประกอบด้วยวัตถุที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ

ความมั่นคงทางอาหาร  (food security)

การเข้าถึงอาหารที่มีอย่างเพียงพอสำหรับการบริโภคของประชาชนในประเทศ อาหารมีความปลอดภัยและมีคุณค่าทางโภชนาการเหมาะสมตามความต้องการตามวัยเพื่อการมีสุุขภาวะที่ดี รวมทั้งการมีระบบการผลิตที่่เกื้อหนุน รักษาความสมดุุลของระบบนิเวศวิทยาและความคงอยู่ของฐานทรัพยากรอาหารทางธรรมชาติของประเทศ ทั้งในภาวะปกติหรือเกิดภัยพิบัติ สาธารณภัยหรือการก่อการร้าย อันเกี่ยวเนื่องจากอาหาร  ความมั่นคงทางอาหารจะต้องมีองค์ประกอบสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ การมีอาหารเพียงพอ (Food Availability) การเข้าถึงอาหาร (Food Access) การใช้ประโยชน์จากอาหาร (Food Utilization) และการมีเสถียรภาพด้านอาหาร (Food Stability)

พลเมืองอาหาร (food citizenship)

คนหรือผู้คนที่่ตระหนักถึงศักยภาพสิทธิบทบาทหน้าที่่ในการเข้าถึง และบริโภคอาหารที่่มีสุขภาวะ โดยสร้างการเปลี่ยนแปลงทั้งต่อตนองและสังคม

ชุมชนอาหาร (food community)

พื้นที่่ความสัมพันธ์ของผู้คนที่่มีความตระหนักและนำสู่การร่วมสร้างอาหารที่่ดี ทำให้เกิดการเข้าถึงอาหารที่่หลากหลายปลอดภัย ทั่วถึง เป็นธรรมอาทิ การพัฒนาโรงเรียนอาหารสุขภาวะ โรงพยาบาลอำเภอสีเขียว ตลาดสีเขียวชุมชน การร่วมผลักดันอุตสาหกรรมอาหารให้มีทางเลือกเพื่อสุขภาพที่่มากขึ้นในราคาที่่เหมาะสมเป็นธรรม เป็นต้น

เศรษฐกิจอาหาร (food economy)

รููปแบบการประกอบการอาหารที่่ดีต่อสุขภาพโดยมุ่งใช้ทรัพยากรอย่างบูรณาการขององค์กรต่าง ๆ ในพื้นที่่ โดยควรได้รับการหนุนเสริมจากมาตรการหรือนโยบายของท้องถิ่นและภาครัฐ (incentive structure)

ความรอบรู้ด้านอาหาร (food literacy)

ความคิดอ่านเกี่ยวกับอาหารในทุกมิติ ทั้งความรู้้จากผู้เชี่ยวชาญในเรื่องความมั่นคงอาหาร อาหารปลอดภัย โภชนาการ รวมทั้งความรู้จากภูมิปัญญาพื้นบ้านที่่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอาหารที่ดีต่อสุขภาพตั้งแต่การเลือก การเตรียมการปรุง การกิน มีการเข้าถึงข้อมูลที่่ช่วยในการคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ ลงมือปฏิบัติ บอกต่อ ขยายผล

กลุ่มเปราะบาง

คนที่่มีปัญหาด้านสุขภาพหรือมีปัญหาในการเข้าถึงบริการในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ อาทิ คนพิการ ผู้ต้องขัง ผู้สูงอายุุที่่มีภาวะพึ่งพิง พระสงฆ์และผู้ด้อยโอกาสทางสังคมเศรษฐกิจหรือด้านอื่นๆ